Unijne wartości pozostają ważne dla Europejczyków. Doceniają oni demokrację, pokój i praworządność

Obywatele Unii Europejskiej cenią sobie wartości europejskie. Jak wskazuje nowa edycja Eurobarometru, 57 proc. jest zadowolonych ze sposobu działania demokracji we Wspólnocie. 73 proc. zgadza się z tym, że UE jest miejscem stabilności w niespokojnym świecie. Europejczycy oczekują też, że instytucje Unii będą o te wartości dbać. Za wkład w propagowanie unijnych idei oraz integracji po raz pierwszy w historii Parlament Europejski przyznał Europejski Order Zasługi. Otrzymało go 20 osób, w tym dwóch Polaków.

– W przeprowadzanych przez nas badaniach opinii publicznej, czyli Eurobarometru, kwestie demokracji, pokoju i praworządności zawsze zajmują czołowe miejsce wśród odpowiedzi na pytanie, dlaczego powinniśmy się angażować w projekt europejski. Jest on oparty właśnie na demokracji i pokoju, które budujemy wspólnie, również na sposobie, w jaki możemy pokonywać różnice, aby wspólnie stawiać czoła wyzwaniom. One są większe niż możliwości pojedynczego państwa członkowskiego. Spójrzmy na wyzwania, przed którymi stoimy w zakresie konkurencyjności, obronności i klimatu – mówi agencji Newseria Delphine Collard, rzeczniczka Parlamentu Europejskiego.   

Jak wynika z badania Eurobarometru, edycji z wiosny 2026 roku, 51 proc. Europejczyków ufa Unii Europejskiej. 81 proc. popiera wspólną politykę obrony i bezpieczeństwa państw członkowskich, a 76 proc. zgadza się, że inwazja Rosji na Ukrainę stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa Unii. Z poprzedniej edycji Eurobarometru, który ukazał się jesienią 2025 roku, wynika, że dwie trzecie obywateli chciałoby, aby UE odgrywała większą rolę w ich ochronie przed globalnymi kryzysami i zagrożeniami dla bezpieczeństwa. Prawie 90 proc. oceniło, że państwa członkowskie powinny być bardziej zjednoczone, aby stawić czoła obecnym globalnym wyzwaniom. Europejczycy uznali też, że Parlament Europejski powinien na pierwszym miejscu stawiać pokój (52 proc.), demokrację (35 proc.), wolność słowa i myśli (23 proc.), a także ochronę praw człowieka (22 proc.).

– Powinniśmy pokazywać naszym obywatelom wartości i wyniki pracy Unii Europejskiej, takie jak Erasmus, roaming, strefa Schengen, ponieważ często nie pamiętamy, zwłaszcza młodzi ludzie, że to jest zasługa Unii Europejskiej. Bez niej nie mielibyśmy teraz tych tak ważnych i podstawowych dla nas rzeczy. Czasami ludzie traktują to jako coś oczywistego. Nie zawsze dostrzegamy, że jest to decyzja europejska – podkreśla Delphine Collard.

Strefa Schengen to jedno z najważniejszych osiągnięć integracji europejskiej. W tegorocznym badaniu CBOS Polacy zapytani o największe korzyści wynikające z członkostwa w UE wymieniają właśnie otwarte granice i swobodę podróżowania (73 proc.). Na możliwość wykorzystywania funduszy unijnych wskazało 47 proc., a na poprawę infrastruktury w kraju – 52 proc. Polaków.

W sumie 60 proc. respondentów CBOS ocenia, że obecność Polski w Unii przynosi naszemu krajowi więcej zysków niż strat. Nieco więcej niż co piąty badany sądzi odwrotnie: że nasz kraj raczej traci, niż zyskuje. Mniej jednoznacznie postrzegane są skutki członkostwa w wymiarze osobistym. Niemniej jednak także w tym przypadku dominują oceny pozytywne (53 proc.).

– Jakość czekolady, którą jemy, wynika z tego, że chronimy naszych producentów i dbamy o to, aby nie było produktów wytworzonych przy wykorzystaniu pracy dzieci lub w wyniku nieetycznych praktyk. Samochody i testy, którym są poddawane w celu zapewnienia bezpieczeństwa, również mają wymiar europejski. To również możliwość podróżowania, uzyskania odszkodowania w przypadku odwołania lotu, ale też roaming, czyli możliwość dzwonienia do siebie podczas wakacji bez ponoszenia wyższych opłat – wymienia rzeczniczka Parlamentu Europejskiego. – Czasami nie zdajemy sobie sprawy, że wszystko to jest wynikiem integracji, w ramach której posłowie do Parlamentu Europejskiego oraz członkowie rządów współpracowali, aby znaleźć bardzo praktyczne, a czasem nawet zaskakujące rozwiązania problemów, z którymi wszyscy się borykamy jako obywatele Europy.

W ubiegłym roku prezydium Parlamentu Europejskiego podjęło decyzję o ustanowieniu pierwszego europejskiego odznaczenia przyznawanego przez instytucję UE, mającego na celu uhonorowanie osiągnięć osób, które wniosły znaczący wkład w integrację europejską oraz w promowanie i obronę wartości europejskich. W tym tygodniu odbyło się uroczyste wręczenie Europejskich Orderów Zasługi (European Order of Merit).

– Europejski Order Zasługi jest pierwszym tego rodzaju europejskim odznaczeniem cywilnym. Został ustanowiony przez Parlament w zeszłym roku z okazji 75. rocznicy podpisania deklaracji Schumana. Jego celem jest uczczenie i uznanie wkładu Europejczyków, którzy pomogli zbudować naszą Unię Europejską taką, jaka jest, przyczynili się do jej budowy, a także wspierali wartości, europejską demokrację i dawali sygnał nadziei przyszłym pokoleniom – tłumaczy rzeczniczka Parlamentu Europejskiego. – UE to projekt niedokończony, który wymaga kontynuacji, a to właśnie poszczególne osoby sprawiają, że idzie on do przodu.

Order otrzymało 20 osób, w tym dwóch Polaków. Jerzy Buzek, były premier Polski i były przewodniczący Parlamentu Europejskiego, został honorowym członkiem orderu, podobnie jak Jean-Claude Trichet, były prezes Europejskiego Banku Centralnego. Wybitnymi członkami orderu zostali natomiast m.in. były prezydent Polski Lech Wałęsa, była kanclerz Niemiec Angela Merkel i Wołodymyr Zełenski, prezydent Ukrainy. Trzynaścioro laureatów było obecnych na wtorkowej uroczystości w Strasburgu.

– Ważne jest, aby rozumieć, skąd pochodzimy, doceniać wkład poszczególnych osób, które ukształtowały naszą Unię, wspierając systemy opieki zdrowotnej, rozwijając prawo, sport i sztukę, przyczyniając się do umocnienia praworządności lub niwelując przepaść między Wschodem a Zachodem, przyczyniając się do rozkwitu Parlamentu Europejskiego czy też, jak w przypadku Jeana-Claude’a Tricheta, do wprowadzenia euro – podkreśla Delphine Collard. – W trakcie swojej kariery w różnych sektorach, w których byli aktywni, wnieśli oni swój wkład w budowanie mostów w Unii Europejskiej i tworzenie tej pięknej całości, nad którą wspólnie pracujemy.